قواعد جدید کار تیمی در سازمانهای چابک و دادهمحور
تیمها دیگر شبیه گذشته نیستند؛ متنوعتر، پراکندهتر، پروژهمحورتر و وابستهتر به داده و فناوری شدهاند.
این مقاله سه قاعده جدید کار تیمی در سازمانهای چابک و دادهمحور را توضیح میدهد و نشان میدهد چگونه رهبران میتوانند با تکیه بر داده و یادگیری مستمر، تیمهای خود را به سطح بالاتری از عملکرد برسانند.
از «پروژههای ثابت» تا «تیمهای پویا و جاری»
در گذشته، تیمها اغلب ثابت، هممکان و با مجموعه مهارتهای مشابه بودند و روی مسائل نسبتاً قابلپیشبینی کار میکردند. امروز اما بسیاری از تیمها بهصورت موقت شکل میگیرند، اعضا از واحدهای مختلف و حتی جغرافیاهای مختلف میآیند و مسئلهها بهطور مداوم در حال تغییر است. این وضعیت جدید، قواعد جدید کار تیمی را میطلبد؛ در مقاله کار تیمی عالی در عمل: چهار ستون تیمهای موفق در سازمانهای امروز درباره اصول پایهای تیمهای موفق صحبت شد، اما اینجا تمرکز بر تطبیق آن اصول با واقعیت تیمهای چابک و پروژهمحور است.
قاعده اول: کار تیمی بهعنوان «سیستم» نه رویداد
در نگاه سنتی، کار تیمی بیشتر به جلسهها و پروژهها تقلیل پیدا میکرد؛ اما در سازمانهای چابک، کار تیمی باید بهصورت یک سیستم طراحی شود: با الگوهای تکرارشونده، دادههای رفتاری و حلقههای بازخورد مستمر.
- تعریف مجموعهای از «رویههای استاندارد تیمی» مثل جلسات هماهنگی کوتاه، بازاندیشیها و یکبهیکها که در همه تیمها تکرار میشود.
- استفاده از دادههای ساده اما منظم از تجربه اعضای تیم (نبض تیم، Team Pulse) برای تشخیص زودهنگام نقاط ضعف همکاری.
- ایجاد یک «سیستم عامل کار تیمی» (Teamwork Operating System) که تیمها بتوانند آن را متناسب با فرهنگ و شرایط خود تنظیم کنند.
این نگاه سیستمی، همان چیزی است که در تیمهای با عملکرد بالا نیز دیده میشود؛ مقاله تیمهای با عملکرد بالا: تکنیکهای رهبری برای ساخت تیمهای درجهیک لایه رهبری این سیستم را باز میکند.
قاعده دوم: تصمیمگیری مبتنی بر داده در سطح تیم
استفاده از داده فقط به سطح کسبوکار و داشبوردهای استراتژیک محدود نیست؛ تیمها نیز میتوانند و باید از داده برای بهبود روزمره عملکرد خود استفاده کنند: از کیفیت جلسات تا پیشرفت پروژه و سلامت همکاری.
- تعریف چند شاخص ساده اما معنادار برای تیم (مثلاً پیشرفت نسبت به برنامه، کیفیت تحویل، رضایت ذینفعان، انرژی تیم).
- استفاده از ابزارهای دیجیتال برای جمعآوری سریع بازخورد اعضا و ذینفعان پس از اسپیرینتها یا مایلستونها.
- مرور منظم این دادهها در جلسات بازاندیشی و تبدیل آنها به تصمیمهای کوچک و قابلاجرا برای بهبود همکاری.
این رویکرد با منطق تصمیمگیری دادهمحور در سطح کل سازمان هماهنگ است و میتواند با ابزارها و اصولی که در محتوای تصمیمگیری دادهمحور چالش آکادمی مطرح شده همافزا شود. وقتی تیمها یاد بگیرند داده را به زبان روزمره خود ترجمه کنند، شکاف بین استراتژی دادهمحور و واقعیت اجرای پروژهها کمتر میشود.
قاعده سوم: آزمایشهای کوچک، یادگیری سریع
در دنیایی که شرایط پروژه، اعضای تیم و فناوریها دائماً در حال تغییر است، انتظار یافتن یک «مدل ثابت و کامل» برای کار تیمی، واقعبینانه نیست. سازمانهای پیشرو، کار تیمی را بهعنوان یک سری آزمایشهای کوچک و مستمر طراحی میکنند: آزمون فرضیه، یادگیری و اصلاح.
- تعریف فرضیههای ساده مانند «اگر ساختار جلسات را تغییر دهیم، مشارکت افزایش مییابد» یا «اگر هممکانی را در دو هفته حساس پروژه افزایش دهیم، کیفیت همکاری بهتر میشود».
- اجرای آزمایش در بازه کوتاه، جمعآوری داده از تجربه تیم و مشاهده اثر بر شاخصهای تعیینشده.
- تصمیمگیری درباره حفظ، اصلاح یا کنارگذاشتن آن تغییر، بر اساس شواهد، نه صرفاً احساس.
این منطق آزمایش و یادگیری، برای تیمهای پویا و موقت که در مقاله تیمهای پویا و موقت در پروژهها: چگونه «Teamwork on the Fly» را مدیریت کنیم؟ درباره آن صحبت میشود، حیاتی است.
سه پرسش کلیدی برای رهبران تیمهای چابک
رهبرانی که میخواهند این قواعد جدید را در عمل پیاده کنند، میتوانند بهطور منظم سه پرسش کلیدی را از خود و تیمشان بپرسند.
این پرسشها کمک میکند هم بر اصول کار تیمی عالی و هم بر واقعیتهای چابک و دادهمحور بودن تمرکز بماند.
- «چه دادهای درباره کار تیمیمان داریم و چه دادهای نداریم؟» (از نبض تیم تا بازخورد ذینفعان و کیفیت تحویلها).
- «در این اسپیرینت یا دوره، چه آزمایش کوچکی میتوانیم روی نحوه همکاری خود انجام دهیم؟».
- «فاصله ما با چهار ستون کار تیمی عالی چیست و کدام ستون الان بیشترین نیاز به توجه دارد؟» (ارجاع به مقاله کار تیمی عالی در عمل).
پاسخ صادقانه و مبتنی بر داده به این پرسشها، تیم را وارد چرخه یادگیری مستمر میکند و احتمال لغزش در الگوهای ناکارآمدی که در مقاله وقتی همکاری و کار تیمی شکست میخورد توصیف شده، کاهش مییابد.
پیوند قواعد جدید با تیمهای با عملکرد بالا
قواعد جدید کار تیمی چیزی جدا از اصول تیمهای با عملکرد بالا نیست؛ در واقع، این قواعد همان اصول را در زمینه جدید تیمهای چابک، دادهمحور و پروژهای ترجمه میکنند.
وقتی تیمی هم چهار ستون کار تیمی عالی را داشته باشد، هم بر اساس داده و آزمایشهای کوچک یاد بگیرد، هم بتواند در ساختارهای پویا و موقت عملکرد خوب خود را حفظ کند، آن تیم در مسیر تبدیل شدن به «تیم درجهیک» است؛ مسیری که در مقاله تیمهای با عملکرد بالا: تکنیکهای رهبری برای ساخت تیمهای درجهیک با جزئیات بیشتری توضیح داده شده است.
تبدیل قواعد جدید کار تیمی به عادتهای روزمره در تیمهای شما
اگر میخواهید این قواعد جدید کار تیمی را در تیمهای چابک، پروژهمحور و دادهمحور سازمان خود پیادهسازی کنید،
میتوانید از کارگاههای آموزشی چالش آکادمی و کارگاه تخصصی کار تیمی برای تمرین عملی این مهارتها استفاده کنید.
مشاهده کارگاههای آموزشی سازمانی چالش آکادمی
کارگاه آموزش کار تیمی
منابع پیشنهادی برای مطالعه بیشتر
- Harvard Business Review – New Rules for Teamwork
- Harvard Business Review – The Secrets of Great Teamwork
- Harvard Business Review – Teamwork on the Fly
- McKinsey & Company – High-Performing Teams: A Timeless Leadership Topic
- MIT Sloan Management Review – Research on Collaboration and Team Effectiveness
- https://hbr.org/2024/09/new-rules-for-teamwork
- https://hbr.org/2012/04/teamwork-on-the-fly-2
- https://informedi.org/2024/08/30/new-rules-for-teamwork/
